اسنپ‌پی در گزارشی درباره صنعت «الان بخر، بعداً پرداخت کن» (BNPL)، اندازه بازار ایران در سال ۱۴۰۴ را حدود ۱۳۲ همت برآورد کرده و از ظرفیت رشد آن تا ۴۰۰ همت در سال ۱۴۰۵ سخن گفته است. این گزارش علاوه بر ترسیم چشم‌انداز بازار پرداخت اعتباری، به تجربه کاربران و پذیرندگان، عملکرد اسنپ‌پی و توسعه خدمات این شرکت در حوزه جست‌وجوی کالا و تبلیغات نیز می‌پردازد.
اسنپ‌پی در گزارش «صنعت BNPL ایران به روایت اسنپ‌پی؛ تحلیل بازار، ارزش‌آفرینی و تجربه ایران» که در پاییز ۱۴۰۵ منتشر کرده است، تصویری از وضعیت بازار پرداخت اعتباری در ایران و مسیر رشد آن ارائه می‌دهد. این گزارش سه محور اصلی دارد: بررسی بازار جهانی و ظرفیت بازار ایران، تشریح ارزش پیشنهادی BNPL برای کاربران و کسب‌وکارها و مرور عملکرد اسنپ‌پی در توسعه خدمات اعتباری و تجاری.
بر اساس برآورد این شرکت، اندازه بازار BNPL ایران در سال ۱۴۰۴ به حدود ۱۳۲ همت رسیده و رقم ۴۰۰ همت برای سال ۱۴۰۵ مطرح شده است. اسنپ‌پی همچنین در ترسیم چشم‌انداز بلندمدت این بازار، ظرفیت رسیدن آن به حدود ۶٫۳ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰ را مطرح می‌کند؛ چشم‌اندازی که بر اساس فرض افزایش سهم خرده‌فروشی آنلاین ایران به ۱۰ درصد و رسیدن نفوذ BNPL به سطح سوئد ترسیم شده است.
سهم قابل توجه ۱۷درصدی BNPL از خرده‌فروشی آنلاین ایران
یکی از محورهای گزارش اسنپ‌پی، تفاوت میزان نفوذ پرداخت اعتباری در خرید آنلاین و حضوری است. بر اساس برآورد این شرکت، سهم BNPL از خرده‌فروشی آنلاین ایران در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۷ درصد بوده، درحالی‌که سهم این روش از خرده‌فروشی حضوری کمتر از نیم درصد برآورد شده است.
اسنپ‌پی با اشاره به این فاصله، توسعه پرداخت اعتباری در خریدهای حضوری را یکی از ظرفیت‌های رشد این بازار می‌داند. در بخش چشم‌انداز بازار ایران نیز بر نقش گسترش تجارت اجتماعی و افزایش تنوع و سقف اعتبار در توسعه استفاده از BNPL تأکید شده است. عواملی که می‌توانند امکان خرید از فروشگاه‌های بیشتری را فراهم کنند و دسترسی کاربران به کالاهای با ارزش بالاتر را افزایش دهند.
گزارش همچنین به جایگاه محدود کارت اعتباری در ایران اشاره می‌کند. بر اساس داده های ارائه شده در این سند، سهم کارت اعتباری از ارزش تراکنش‌های خرید در ایران حدود ۱٫۳ درصد است. در دیباچه گزارش نیز به این موضوع اشاره شده که ۷۷ درصد بزرگسالان ایران در سال ۲۰۲۴ از مؤسسات مالی وام یا اعتباری دریافت نکرده‌اند. اسنپ‌پی این وضعیت را در چارچوب محدودیت دسترسی به اعتبار و ظرفیت توسعه خدمات اعتباری بررسی می‌کند.
ارزش‌آفرینی خرید اعتباری برای کاربران و پذیرندگان
بخش دوم گزارش به ارزش پیشنهادی BNPL برای دو سوی بازار، یعنی مصرف‌کنندگان و فروشندگان، اختصاص دارد. در این بخش، دسترسی به اعتبار، افزایش قدرت خرید، صرفه‌جویی اقتصادی، سهولت استفاده و تخفیف ها و پیشنهاد های ویژه به‌عنوان محورهای ارزش‌آفرینی برای کاربران مطرح شده‌اند.
اسنپ‌پی اعلام کرده است که منفعت مالی کاربران از استفاده از خدمات این شرکت تا شهریور ۱۴۰۵ به حدود ۶٫۱ همت رسیده است. این رقم در گزارش بر اساس داده‌های تراکنش، پرسش‌نامه کاربران و مقایسه سناریو های مختلف خرید و پرداخت محاسبه شده است.
در بخش مربوط به پذیرندگان نیز گزارش بر نقش پرداخت اعتباری در افزایش فروش و توسعه ارتباط با مشتریان تأکید دارد. بر اساس خلاصه مدیریتی سند، ۶۰ درصد پذیرندگان مورد اشاره پس از فعال‌سازی اسنپ‌پی، رشد فروش بیش از ۵۰ درصدی را تجربه کرده‌اند.
این گزارش همچنین با اشاره به داده‌های کاربران خود، اعلام می‌کند که ۹۵ درصد آن‌ها پیش از استفاده از اسنپ‌پی فاقد رتبه اعتباری بوده‌اند. این شاخص در روایت شرکت، یکی از نشانه‌های نقش خدمات BNPL در گسترش دسترسی به اعتبار برای گروه‌هایی است که پیش‌تر از رتبه اعتباری بانکی برخوردار نبوده‌اند.
حرکت از پرداخت اعتباری به جست‌وجو و تبلیغات
گزارش اسنپ‌پی نشان می‌دهد که دامنه فعالیت این شرکت به ارائه اعتبار و تسهیل پرداخت محدود نمانده و خدماتی برای هدایت کاربران به فروشگاه ها و ایجاد فرصت تبلیغاتی برای پذیرندگان نیز توسعه یافته است.
در بخش سرویس جست‌وجو، اسنپ‌پی از نمایش بیش از ۶ میلیون تنوع کالا و ثبت ۱٫۸۵ میلیارد نمایش کالا در شهریور ۱۴۰۵ خبر داده است. بر اساس همین گزارش، تعداد ارجاع کاربران از جست‌وجو به فروشگاه‌های پذیرندگان از حدود ۱۸ میلیون در شهریور ۱۴۰۴ به حدود ۴۲ میلیون در شهریور ۱۴۰۵ رسیده است.
در بخش تبلیغات نیز بیش از ۱٫۲ میلیارد نمایش تبلیغ در شهریور ۱۴۰۵ گزارش شده است. این ارقام نشان می‌دهند که اسنپ پی در کنار خدمات مالی، بر ایجاد زیرساخت‌هایی برای دیده‌شدن محصولات، هدایت ترافیک به فروشگاه‌ها و ارائه فرصت‌های تبلیغاتی به کسب‌وکارها تمرکز کرده است.
در حوزه تجارت اجتماعی نیز گزارش به خدماتی اشاره می‌کند که امکان خرید اعتباری را برای کسب‌وکارهای فعال در شبکه های اجتماعی فراهم می‌کنند. کسب و کارهایی که ممکن است وب‌سایت فروشگاهی یا فروشگاه حضوری نداشته باشند. این بخش، پیوند میان شبکه‌های اجتماعی، فرایند خرید و خدمات اعتباری را در مدل توسعه اسنپ‌پی برجسته می‌کند.
بازپرداخت و کیفیت اعتبار کاربران در روایت اسنپ‌پی
بخش دیگری از گزارش به کیفیت بازپرداخت و مدیریت ریسک اعتباری اختصاص دارد. بر اساس داده‌های اعلام‌شده از سوی اسنپ‌پی، ۸۹ درصد بازپرداخت‌ها به‌موقع یا پیش از سررسید انجام شده، نرخ عدم بازپرداخت ۹۰روزه کمتر از ۲ درصد بوده و نرخ بازپرداخت نهایی از ۹۸٫۵ درصد فراتر رفته است.
اسنپ‌پی این شاخص‌ها را در چارچوب رویکرد خود به مدیریت ریسک و توسعه اعتبار بدون وثیقه مطرح می‌کند. در این روایت، استفاده از داده‌های تراکنش و ریسک سنجی به‌عنوان بخشی از سازوکار ارائه اعتبار و حفظ کیفیت بازپرداخت معرفی شده است.
چشم‌انداز بازار BNPL در ایران
گزارش «صنعت BNPL ایران به روایت اسنپ‌پی» در مجموع، تصویری از بازاری ارائه می‌دهد که از نگاه این شرکت، ظرفیت توسعه در خرید آنلاین، فروش حضوری و تجارت اجتماعی را دارد. برآورد اندازه بازار، داده‌های مربوط به استفاده کاربران و پذیرندگان و توسعه خدمات جست‌وجو و تبلیغات، بخش‌های مختلف این تصویر را تشکیل می‌دهند.
در این چارچوب، BNPL در روایت اسنپ‌پی صرفاً یک شیوه پرداخت نیست بلکه بخشی از تجربه خرید و زیرساخت ارتباط میان مصرف‌کننده و فروشنده است. این شرکت با توسعه خدمات اعتباری، جست‌وجوی کالا و تبلیغات، دامنه فعالیت خود را به بخش‌های بیشتری از فرایند خرید گسترش داده است.
گزارش پاییز ۱۴۰۵ اسنپ‌پی، روایت این شرکت از وضعیت بازار، ارزش‌آفرینی خدمات و مسیر توسعه کسب‌وکار خود را ارائه می‌کند. روایتی که در کنار معرفی ظرفیت‌های بازار BNPL ایران، تصویری از جهت‌گیری‌های آینده این پلتفرم در پیوند میان اعتبار، تجارت الکترونیک و بازاریابی به دست می‌دهد.
تحریریه مارکتینگ نیوز
