همانطور که در ماه دسامبر سال گذشته ۲۰۲۵، مجله TIME معماران هوش مصنوعی را به عنوان شخصیت سال انتخاب کرد و در یادداشتی در مارکتینگ نیوز به اهمیت این موضوع پرداختیم، حالا تایم در شماره اخیر خود به یکصد شخصیت تاثیرگذار حوزه هوش مصنوعی پرداخته است که یک فهرست یک ویژگی بسیار مهم دارد.
ترکیب امسال فهرست TIME نشان میدهد نفوذ AI دیگر در شرکتهای فناوری متوقف نمیشود؛ از مدلهای کسبوکار و زیرساخت تا تبلیغات، اقتصاد خلاق و ارتباطات، دامنه این فناوری گستردهتر شده است.
انتشار چهارمین فهرست TIME100 AI بیش از آنکه صرفاً معرفی ۱۰۰ چهره تأثیرگذار در هوش مصنوعی باشد، تصویری از گستردهتر شدن دامنه نفوذ این فناوری ارائه میکند. در فهرست امسال، مدیران و پژوهشگران شرکتهای بزرگ فناوری در کنار چهرههایی از صنایع خلاق، سیاستگذاری، نیروی کار و زیرساخت قرار گرفتهاند؛ ترکیبی که نشان میدهد AI دیگر موضوعی محدود به صنعت فناوری نیست.
در میان چهرههای شناختهشده فهرست امسال، نامهایی مانند
Sam Altman، مدیرعامل OpenAI،
Dario Amodei، مدیرعامل Anthropic،
Elon Musk، بنیانگذار xAI،
Jeff Bezos، بنیانگذار Amazon، دیده میشود.
در کنار این چهرههای شناختهشده صنعت فناوری، TIME امسال نامهایی از بیرون اکوسیستم سنتی AI را نیز در فهرست خود قرار داده است؛ از جمله Ben Affleck و Joseph Gordon-Levitt از صنعت سینما و Paris Hilton از صنعت سرگرمی و کسبوکار. همین ترکیب، یکی از نکات قابل توجه TIME100 AI 2026 است: فهرستی که دامنه اثرگذاری هوش مصنوعی را فراتر از شرکتهای سازنده فناوری دنبال میکند و پای آن را به صنایع خلاق و حوزههای دیگر نیز باز میکند.
این ترکیب کنجکاوی برانگیز، دریچه ورود این متن به TIME100 AI از زاویه بینرشته ای و با لنز کسبوکار است.
فهرست امسال چه چیزی را تغییر داده است؟
TIME، افراد حاضر در فهرست را در چهار گروه Leaders، Innovators، Shapers و Thinkers قرار داده است. در گروه رهبران، نام مدیران شرکتهای فناوری و افرادی که در توسعه مدلها و زیرساختهای AI نقش دارند دیده میشود. گروه نوآوران نیز به افرادی اختصاص دارد که کاربردها و رویکردهای تازهای را در این حوزه دنبال میکنند. در دو گروه دیگر، دامنه فهرست گستردهتر میشود و سیاستگذاران، مدافعان حقوق نیروی کار و چهرههای فرهنگی نیز وارد تصویر میشوند.
همچنین این ساختار یک نکته مهم دارد: قدرت اثرگذاری بر آینده AI فقط در اختیار کسانی نیست که آن را میسازند. در واقع کسانی که درباره نحوه استفاده از آن تصمیم میگیرند، پیامدهایش را در بازار کار و فرهنگ بررسی میکنند یا درباره حقوق تولیدکنندگان محتوا و سیاستگذاری آن موضع میگیرند نیز در شکل دادن به مسیر این فناوری نقش دارند.
برای کسبوکارها، این تغییر اهمیت زیادی دارد؛ چون AI هرچه بیشتر از یک محصول فناوری فاصله میگیرد، تصمیم درباره آن نیز از واحد فناوری خارج میشود و به بخشهای مختلف سازمان میرسد.
AI از ابزار به تصمیم ساز مدیریتی می رسد
در نخستین مواجهه بسیاری از شرکتها با هوش مصنوعی مولد، سؤال اصلی این بود که کدام ابزار میتواند یک کار مشخص را سریعتر انجام دهد؛ از نوشتن متن و تولید تصویر تا تحلیل داده و اتوماسیون فعالیتهای روزمره.
اما مقیاس تحولات امروز، موضوع را بزرگتر کرده است. TIME در توضیح فهرست امسال به تحولاتی مانند ورود شرکتهای AI به بازارهای عمومی، رقابت بر سر زیرساخت و دیتاسنترها، اختلاف درباره استفاده نظامی از فناوری و رقابت میان مدلهای آمریکایی و چینی اشاره میکند.
این تحولات نشان میدهد که AI دیگر فقط یک ابزار بهرهوری نیست. سرمایه، زیرساخت، نیروی انسانی، سیاستگذاری و مدل کسبوکار نیز بخشی از رقابت بر سر آن شدهاند.
و سوال پیش روی شرکت ها میتواند این باشد که کدام فرایند باید تغییر کند، چه مهارتهایی در سازمان اهمیت بیشتری پیدا میکنند، چه دادهای به مزیت رقابتی تبدیل میشود و چگونه میتوان استفاده از AI را با تجربه مشتری و ارزش پیشنهادی برند هماهنگ کرد. این همان نقطهای است که موضوع AI به مسئلهای برای مدیریت کسبوکار تبدیل میشود.(جایی که دقیقا مناسب با ویژگی های کسب و کارهای ایرانی است.)
یک ایرانی در فهرست تایم؛ علی قدس در میان رهبران هوش مصنوعی دنیا
در میان چهرههای TIME100 AI 2026، نام علی قدسی نیز دیده میشود؛ همبنیانگذار و مدیرعامل Databricks که TIME او را در گروه Leaders قرار داده است. حضور قدسی در این فهرست، از زاویه کسبوکار نیز قابل توجه است؛ چرا که نقش Databricks در موج جدید AI agents بیش از آنکه به ساخت یک مدل هوش مصنوعی محدود باشد، به مسئلهای بنیادین برای سازمانها مربوط میشود: دسترسی عاملهای هوش مصنوعی به دادههای شرکتها، در شرایطی که این دادهها باید سازمانیافته، قابل دسترس و امن باقی بمانند.
حضور قدسی در این فهرست، برای مخاطب ایرانی نیز یک نکته فراتر از یک خبر اسمی دارد. TIME در حال معرفی مدیری است که فعالیت حرفهای او در یکی از مهمترین لایههای زیرساختی اقتصاد AI قرار گرفته است؛ جایی که رقابت شرکتها دیگر فقط بر سر ساخت مدلهای قدرتمندتر نیست، بلکه بر سر داده، امنیت و امکان تبدیل هوش مصنوعی به بخشی از عملیات واقعی کسبوکارها شکل میگیرد.
حضور سلبریتی های هالیوود در لیست
شاید حضور Paris Hilton, Ben Affleck و Joseph Gordon-Levitt در TIME100 AI برای مخاطب حوزه فناوری غیرمنتظره باشد، اما از زاویه اقتصاد خلاق معنای مشخصی دارد.
Paris Hilton در بخش Shapers فهرست TIME100 AI 2026 قرار گرفته است و عنوان معرفیاش هم “Advocate against deepfakes” است.
حضور Paris Hilton از زاویهای متفاوت قابل توجه است. TIME او را بهدلیل فعالیتهایش در مقابله با دیپفیکها و پیگیری حمایتهای قانونی از قربانیان محتوای جعلی و صریح تولیدشده با هوش مصنوعی در فهرست قرار داده است. Hilton در سالهای اخیر با قانونگذاران آمریکایی برای تقویت حمایتهای قانونی در این حوزه همکاری کرده و تلاش کرده تجربه شخصی خود را به کنشگری در برابر سوءاستفاده از AI تبدیل کند.
Affleck اما در بخش Innovators فهرست قرار گرفته و TIME او را در ارتباط با فعالیتهایش در حوزه کاربرد AI در صنعت فیلم معرفی کرده است. Gordon-Levitt هم در گروه Shapers قرار دارد و بهدلیل فعالیتش در زمینه حقوق و جایگاه تولیدکنندگان و هنرمندان در عصر AI شناخته میشود.
این انتخابها نشان میدهد مسئله AI در صنایع خلاق دیگر صرفاً درباره استفاده از یک نرمافزار جدید نیست.
فیلم، موسیقی، تبلیغات، طراحی و تولید محتوا همگی با پرسشهایی درباره مالکیت فکری، استفاده از چهره و صدا، ارزش نیروی انسانی و مرز میان تولید انسانی و ماشینی مواجه شدهاند.
برای صنعت تبلیغات، این بحث کاملاً آشناست. برندها سالهاست از تصویر، صدا، داستان و چهره انسان برای ساختن ارتباط استفاده میکنند. حالا فناوری میتواند بخشهایی از همین داراییها را بازتولید کند.
در نتیجه اینجا دیگر موضوع فقط سرعت تولید نیست بلکه اعتماد، اصالت و مالکیت نیز وارد معادله برند شدهاند.
از برند تا نیروی کار
حضور Liz Shuler، رئیس AFL-CIO، و Doreen Bogdan-Martin، دبیرکل اتحادیه بینالمللی مخابرات، نیز از همین منظر قابل توجه است.
این انتخابها نشان میدهد TIME اثرگذاری AI را در محدوده شرکتهای سازنده فناوری تعریف نکرده است. مسئله نیروی کار، حکمرانی و دسترسی نیز بخشی از آینده این فناوری در نظر گرفته شدهاند.
برای مدیران کسبوکار، این بخش از ماجرا اهمیت مستقیمی دارد. هر تغییری در فناوری که بتواند وظایف شغلی، مهارتهای موردنیاز و شیوه سازماندهی کار را تغییر دهد، در نهایت به تصمیمی مدیریتی تبدیل میشود. برای برندها نیز تغییر رفتار و انتظار کارکنان و مشتریان، بخشی از تجربهای است که باید مدیریت شود.
بنابراین AI صرفاً در خروجی تبلیغات یا برنامه های بازاریابی محصول یک شرکت دیده نخواهد شد؛ به تدریج وارد شیوه اداره خود سازمان نیز خواهد شد.(و یا حتی در بسیاری از سازمان ها شده است)
حالا مسئله اصلی برای برندها چیست
TIME100 AI 2026 را میتوان فهرستی از افراد تأثیرگذار در یک فناوری دانست؛ اما با توجه به توضیحاتی که در بالا دادیم،این فهرست نشان میدهد AI در حال تبدیلشدن به نقطه تلاقی چند حوزه است: فناوری، سرمایه، زیرساخت، سیاست، نیروی کار و فرهنگ و درست در همین نقطه است که مارکتینگ اهمیت پیدا میکند.
برندها در این میان نه صرفاً مصرفکننده فناوریاند و نه صرفاً تولیدکننده محتوای AI. آنها باید در بازاری فعالیت کنند که در آن سرعت تولید محتوا افزایش یافته، دسترسی به ابزارها گستردهتر شده و مرز میان تولیدکننده و مصرفکننده محتوا در حال تغییر است.
در چنین شرایطی، به نظر می رسد که مزیت رقابتی احتمالاً فقط از استفاده AI به دست نمیآید بلکه از نحوه استفاده از آن برای ساختن یک تجربه، یک پیشنهاد ارزش و یک رابطه متمایز با مخاطب شکل میگیرد.
