
میکرودراما یا سریال کوتاه عمودی، یکی از قالبهای در حال رشد صنعت سرگرمی است که با سریال های چنددقیقهای، روایتهای پرکشش و طراحی اختصاصی برای تماشای موبایلی، شیوه متفاوتی از مصرف محتوای داستانی را شکل میدهد. این قالب که ابتدا در چین به یک بازار بزرگ تجاری تبدیل شد، حالا به بازارهای دیگر نیز راه پیدا کرده است. ورود پلتفرمهای تخصصی این حوزه به ایران نیز فرصتی برای بررسی این حوزه فراهم میکند که اساسا میکرودراما چه ماهیتی دارد و چرا مورد توجه صنعت سرگرمی قرار گرفته و چه تغییری در آینده سریال سازی ایجاد میکند؟
میکرودراما چیست؟
میکرودراما Microdrama یا درام کوتاه، به مجموعههای داستانی دنباله داری گفته میشود که هر قسمت آن معمولاً از چند ده ثانیه تا چند دقیقه طول میکشد. این مجموعه ها اکثرا با فرمت عمودی و متناسب با صفحه تلفن همراه تولید میشوند و برخلاف ویدیو های کوتاه معمولی، از یک خط داستانی پیوسته و شخصیتهای مشخص برخوردارند.
در این قالب، هر قسمت بخشی از یک روایت بزرگ تر را پیش میبرد و معمولاً با یک اتفاق غیرمنتظره، گره داستانی یا تعلیق به پایان میرسد تا مخاطب برای تماشای قسمت بعد ترغیب شود. به همین دلیل، میکرودراما را نباید صرفاً مجموعهای از ویدئوهای کوتاه یا کلیپهای شبکههای اجتماعی دانست بلکه با نوعی سریالسازی متناسب با الگوی مصرف محتوای موبایلی روبهرو هستیم.
مدت زمان قسمتها در تولیدات مختلف یکسان نیست، اما کوتاهی هر اپیزود، روایت سریع و انتشار دنبالهدار از ویژگیهای اصلی این قالب به شمار میروند.
میکرودراما چگونه به یک صنعت در حال رشد تبدیل شد
چین یکی از مهمترین خاستگاههای رشد تجاری میکرودراما در جهان است.
بر اساس گزارش Caixin Global، ارزش بازار میکرودرامای چین در سال ۲۰۲۴ به ۵۰.۵ میلیارد یوان رسید، رقمی که از درآمد گیشه سینمای این کشور در همان سال بیشتر بود. تعداد کاربران فعال ماهانه این حوزه نیز از ۵۰۰ میلیون نفر فراتر رفت.
این روند در سالهای بعد نیز ادامه پیدا کرد. گزارش منتشرشده از سوی اداره رادیو و تلویزیون پکن در ژوئن ۲۰۲۶، ارزش تولید صنعت میکرودرامای چین در سال ۲۰۲۵ را حدود هزار میلیارد یوان اعلام کرده است.
چنین ارقامی نشان میدهد میکرودراما در بازار پیشرو خود دیگر صرفاً یک قالب جانبی برای انتشار محتوای کوتاه نیست و به بخشی از اقتصاد تولید و توزیع سرگرمی تبدیل شده است.
چرا میکرودراما مورد توجه مخاطبان و پلتفرمها قرار گرفته است
گسترش میکرودراما را میتوان حاصل همزمانی تغییر چند پارامتر مهم در رفتار مخاطبان و اقتصاد حوزه صنعت سرگرمی دانست.
۱. تغییر الگوی مصرف محتوا و افزایش تماشای موبایلی
بخش قابل توجهی از مصرف محتوای ویدئویی به تلفن های همراه و زمانهای کوتاه و پراکنده روزانه منتقل شده است. میکرودراما با قسمتهای کوتاه و روایتهای پیوسته، امکان دنبال کردن یک داستان را بدون نیاز به اختصاص زمان طولانی فراهم میکند.
در این مدل، مخاطب میتواند در فاصلههای کوتاه روزانه یک یا چند قسمت از یک مجموعه را تماشا کند و در فرصت بعدی به ادامه داستان بازگردد.
۲. ترکیب جذابیت سریال ها با ریتم محتوای کوتاه
یکی از ویژگیهای مهم میکرودراما، استفاده از منطق روایی سریال در قالبی نزدیک به ویدئوهای کوتاه است. هر قسمت باید در زمان محدود خود، مخاطب را درگیر داستان کند و انگیزه ادامه تماشا را به وجود آورد.
به همین دلیل، شروع سریع روایت، اتفاقات متوالی، تعلیق و پایانبندیهای جذاب در این قالب اهمیت زیادی دارند.
۳. فرصت های اقتصادی برای تولیدکنندگان و پلتفرمها
تولید میکرودراما در مقایسه با بسیاری از مجموعههای تلویزیونی و نمایش خانگی، معمولاً به بودجه و زمان تولید کمتری نیاز دارد. این ویژگی به پلتفرمها امکان میدهد پروژههای بیشتری را در یک بازه زمانی سفارش دهند و مدل های متنوع تری برای عرضه محتوا ارائه کنند.
همچنین، کوتاه بودن چرخه تولید و انتشار میتواند فرصت مناسبی برای ورود گروه های تولید کوچکتر، فیلمسازان مستقل و کمتر شناخته شده و نویسندگان جوان و تازهکار ایجاد کند.
میکرودراما چه فرصتهایی برای بازاریابی و برندها دارد
میکرودراما تنها برای صنعت فیلم و سریال اهمیت ندارد. این قالب میتواند به بستری تازه برای بازاریابی محتوایی و داستان گویی برندها تبدیل شود.
برندها سالهاست از روایت داستانی برای ایجاد ارتباط عاطفی با مخاطبان استفاده میکنند. با این حال، تغییر رفتار مصرف رسانهای و گسترش محتوای کوتاه، شکل تازهای از این روایت را در اختیار آنها قرار داده است.
در میکرودراما، برند میتواند بهجای اتکا به یک پیام تبلیغاتی کوتاه، در قالب یک داستان چندقسمتی با مخاطب ارتباط برقرار کند. حضور محصول یا خدمت در بستر روایت، طراحی داستان حول یک موقعیت مصرف و همکاری با تولیدکنندگان محتوا از جمله ظرفیتهای این قالب هستند.
البته موفقیت چنین رویکردی به این بستگی دارد که برند بتواند میان هدف بازاریابی و جذابیت مستقل داستان تعادل برقرار کند. تبدیل یک مجموعه داستانی به تبلیغی مستقیم و آشکار میتواند از جذابیت آن برای مخاطب بکاهد.
مارکتینگ نیوز پیشتر در مطلبی با عنوان «میکرودراما؛ ترند تازه برندها برای داستانگویی و تولید محتوا» به ظرفیتهای این قالب در بازاریابی محتوایی پرداخته است.
بازار میکرودراما در ایران؛ از ریلیمو تا سریتو
در ایران نیز نشانههایی از توجه پلتفرمها و شرکتهای تولید محتوا به این قالب دیده میشود. فیلیمو پیشتر بخشی با عنوان میکرودراما به سرویس خود اضافه کرده بود و مجموعهای از سریالهای کوتاه را در دسترس کاربران قرار داد. همچنین با معرفی ریلیمو و شعار «داستانت را عمودی روایت کن» به سراغ حمایت و توسعه تولید مجموعههای داستانی کوتاه در این قالب رفت.
در ادامه این روند، شرکت عامریان فیلم نیز از پلتفرم تخصصی سریتو برای پخش سریالهای میکرودراما رونمایی کرده است. بر اساس شنیده ها، این پلتفرم بیش از ۳۰ عنوان سریال آماده پخش در اختیار دارد.
در قسمت درباره ما این پلتفرم اینچنین معرفی شده است:
«سریتو پلتفرم تماشای آنلاین سریالهای کوتاه است: داستانهای دراماتیک با قسمتهای چنددقیقهای که روی موبایل، وب و اپلیکیشن اندروید تماشا میشوند.
هر قسمت برای لحظههای کوتاه روز ساخته شده است؛ در مسیر رفتوآمد، در صف یا در یک استراحت کوتاه. قصهها از همان ثانیههای اول شروع میشوند و هر قسمت با لحظهای تمام میشود که دلتان بخواهد قسمت بعدی را ببینید.
قسمتهای ابتدایی هر سریال رایگان است و بقیه با سکه یا اشتراک VIP باز میشوند. همهی محتوای سریتو ردهبندی سنی دارد و با کنترل والدین میتوانید حساب مخصوص کودک بسازید»
با توجه به متن معرفی، مدل درآمدی این پلتفرم هم معلوم شد که با شروع انتشار محتواهای اختصاصی آن، می توان درباره میزان استقبال مخاطبان ایرانی از این مدل محتوا، بیشتر صحبت کرد.
ورود یک پلتفرم تخصصی دیگر به این حوزه، نشانهای از شکلگیری توجه تجاری به میکرودراما در بازار ایران است.
تحریریه مارکتینگ نیوز